---
title: "Eye Health Projects"
url: https://yyd.org.tr/en/about-us/reports/eye-health-projects
language: en
type: pdf
updated: 2025-12-18
publisher: "Yeryüzü Doktorları Derneği (YYD)"
---

# Eye Health Projects

**Document:** [Eye Health Projects (PDF)](https://yyd.org.tr/uploads/pdf-1766061419425-426570628.pdf)

**Sayfa:** [Reports](https://yyd.org.tr/en/about-us/reports)

## Sayfa 1

GÖZ SAĞLIĞI
PROJELERİ

## Sayfa 2

Bilgi Notu
Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre
dünya üzerinde 2,2 milyar görme bozukluğu
yaşayan insan bulunmaktadır. Bunun 1 milyarının
önlenebilir veya tedavi edilebilir görme
bozukluklarından oluştuğu tahmin
edilmektedir ve uygun yöntemlerle tedavi
edilememesi sebebiyle her yıl binlerce insan
görme yetisini kaybetmektedir. Önlenebilir
göz hastalıklarında ilk sırada katarakt yer
almaktadır. Son verilere göre, bugün dünyada
65 milyon 200 bin katarakt hastası
bulunmaktadır.1
Katarakta en sık düşük ve orta gelirli ülkelerde,
özellikle Güney Asya ve Sahra altı Afrika’da
rastlanılmaktadır. Bahsi geçen bölgelerde göz
bozukluklarına rastlanma oranı %80’den fazladır. 2
Bu durumun en büyük sebepleri ise coğrafi koşullar, teknik şartlar ve hijyen
yetersizliğidir. Sağlık hizmetlerine erişimin çok kısıtlı olduğu bölgelerde, teşhis
edilen göz bozuklukları tedavi edilememektedir, hatta çoğu rahatsızlığın tanısı bile
koyulamamaktadır. Yaş, birçok göz hastalığında olduğu gibi katarakta da oldukça
etkili bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Katarakt riski yaşın ilerlemesine bağlı
olarak artmaktadır. 3
Sürdürülebilir kalkınma, insan odaklı bir yaklaşımla kalkınma
kavramına farklı bir paradigma getirmiştir. Kalkınmanın insan odaklı
sürdürülebilir yaklaşımı, daha adil bir dünya, daha iyi çevresel
şartlar ve sağlık hizmetlerine erişim gibi pek çok hedefi
beraberinde getirmiştir. BM tarafından 2000 yılında kabul
edilen Binyıl Kalkınma Hedefleri ile birlikte kalkınmada sağlığın
da rolüne dikkat çekmiştir. 2015 yılına gelindiğinde ise Binyıl
Kalkınma Hedefleri’nden daha evrensel bir niteliğe sahip olan
ve 17 hedeften oluşan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kabul
edilmiştir. Bu amaçlardan üçüncüsü direkt olarak “Sağlıklı ve
Kaliteli Yaşama” atıf yapmaktadır.
Bu amaç; insan sağlığının iyileştirilmesi, temel sağlık hizmetlerine erişim
ve hastalıklarla mücadeledeki ortaklıkta etkin bir çabayı gerekli kılmaktadır. 4
1

## Sayfa 3

125.237
göz muayenesi 17.893
göz ameliyatı 43.508
gözlük dağıtımı
Evrensel Göz Sağlığı: Eylem Planı 2014-2019’da da
belirtilen amaçlardan birini de kapsayıcı göz
tedavi hizmetlerinin sağlık sistemlerine
entegresini sağlamak ve bu noktada erişimi
artırmaktır.5 Tüm bunlar temelinde Yeryüzü
Doktorları Derneği de insanların yaşam
kalitesini artırmak ve sağlık hizmetlerine
erişimlerini sağlamak amacıyla katarakt
ile ilgili çalışmalar gerçekleştirmektedir.
Bu çalışmaların ayrıca izlenebilirliği
noktasında da, gerçekleştirilen
ameliyatların sayıları ve ülkeleri de
operasyon bitiminde gerçekleştirilen sonuç
raporları ile kayıt altına alınmaktadır.
Yeryüzü Doktorları Çalışmaları
Göz Sağlığı Projeleri kapsamında 2006 yılından bu
yana; Nijer, Kenya, Pakistan, Lübnan, Somali, Yemen,
Afganistan, Moritanya, Tanzanya, Kongo DC, Sudan, Çeçenistan Özerk
Cumhuriyeti, Uganda, Kamerun ve Mali’de toplam 125.237 göz muayenesi,
büyük çoğunluğu katarakt olmak üzere 17.893 göz ameliyatı gerçekleştirilmiş ve
43.508 gözlük dağıtımı yapılmıştır. Yerelde göz cerrahi üniteleri kurulumu da
gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, hizmet götürülen bölgelerdeki yerel sağlık personelinin
eğitimi ile sağlık kuruluşları desteklenerek yerel kapasitenin güçlendirilmesi
hedeflenmiştir.
2006’dan bu yana;
2

## Sayfa 4

4.309
katarakt ameliyatı 31.604
göz muayenesi 7.739
gözlük dağıtımı
Proje kapsamında 2019 yılında; Kamerun,
Afganistan, Pakistan, Somali, Mali,
Tanzanya ve Sudan’da
katarakt kampları düzenlenmiştir.
Katarakt kampları
sonucunda toplamda
4.309 katarakt ameliyatı,
10 trahoma tedavisi ve
31.604 göz muayenesi
yapılmış olup,
7.739 gözlük dağıtılmıştır.
2020 yılında ise göz sağlığı projeleri
kapsamında Afganistan, Bangladeş,
Etiyopya, Gambiya, Gine, Kamerun,
Mali, Nijer, Pakistan, Somali, Sri Lanka,
Sudan, Tanzanya ve Yemen’de olmak üzere
yaklaşık 10.000 ameliyatın
gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
2019 yılı içerisinde;
1 WHO, World Report on Vision 2019, s.26
2 WHO, World Report on Vision 2019, s.33
3 WHO, World Report on Vision 2019, s.8
4 Sustainable Development Goals Knowledge Platform, “Sustainable Development Goal 3”, https://sustainabledevelopment.un.org/sdg3
3 5 WHO, “Universal Eye Health, A Global Action Plan 2014-2019” https://www.who.int/blindness/AP2014_19_English.pdf?ua=1